Bash sahypa git

Eıho! Indi Yahoo türkmen elipbiıinde gözleıär!


OKA gyzykly zatlary

BAR indekse
GEZ internetde
AL gerek zatlary
OKA gyzykly zatlary
BiL maglumatlary
GÜL gülkä
GÖR suratlary


ªirin-ºeker datly gawun

Türkmen gawunlarynyò ºan-ºöhraty barada dünıäniò belli jahankeºdeleri we taryhçylary gyzykly maglumatlary galdyryp gidipdirler. XII asyrda ıaºap geçen fransuz syıahatçysy „Men hiç ıerde ºeıle datly tagam datmandym“ diıse, on ikinji asyryò meºhur taryhçysy Al-Makdisi: „Merwiò kösükli ösümliklerine hem-de gawunlaryna taı geljek zat ıokdur“ diıipdir. Merw we Horezm gawunlaryny arap halyflary Mamunyò we Wasihiò köºklerine daºy buz bilen gurºalan gurºun gaplarda eltipdirler. Olar eltilmeli ıerine zaıalanman eltilen halatynda her gawun üçin 700 dirhem töläpdirler.

Fransua Bernıe on ıedinji asyrda gyº paslynda Delide Orta Aziıadan getirilen gawunlaryò gymmat bahadan satylıandygy hakynda ıazypdyr. Ol gawunlary pagta dolap eltıän ekenler. Türkmen gawunlary hytaı imperatorlarynyò, hindi ºalarynyò we arap halifleriniò desterhanlaryny bezese, ºirin-ºeker türkmen gawunlary Soltan Sanjaryò, Baıram han Türkmeniò we beıleki türkmen hökümdarlarynyò söıer aºy bolupdyr.

Orta Aziıaly täjirler gawunlary İewropa hem äkidipdirler. İöne gawuny barjamly, baı adamlar satyn alyp bilipdir. Umuman, gawun ºa desterhanyna mynasyp ıokumly iımit hasaplanypdyr. İewropa patyºalary dabaraly gawun iıiºlige öz golastyndakylaryò diòe golaılaryny çagyrypdyrlar. Gawuny ıewropalylar diıseò gowy görüpdirler. Mysal üçin, Rim imperatory Klawdiı Albin ertirlik naharynda gawun iımegi gowy görıän eken.

Lukman Hekim diılip tanalıan meºhur Ibn Sina hem türkmen gawunlarynyò dürli kesellere dermandygyny aıdyp, olary öz tebipçilik iºinde giòden ulanypdyr. Sebäbi gawunlaryò düzüminde gant, karotin, S,R witaminleri, adam organizmi üçin gymmatly minerallar köp. Gawun peºew halta, öt halta, bagra, az-azdan iıilse aºgazana, içegelere oòat täsir edıär. Ol nerw rahatlygyny döredip, keıpiòi çag edıär. Gün ºöhlesiniò ıakymsyz täsirini aıyrıar. Waharman gawunynyò ternesi inçekeseliò, öıken keselleriniò, demgysmanyò dermanydyr.

Türkmenistanda gawunyò haısy döwürlerden bäri ösdürilip ıetiºdirilıändigi barada taryhyò saralan sahypalarynda maglumatlar bar. Muòa Merwde gazuw-agtaryº iºleri geçirilen wagty gadymy Gäwürgaladan tapylan gawun çigitleri hem ºaıatlyk edıär. Biziò eııamymyzyò VI asyrynda Türkmenistanda bakja ekinlerini, esasanam gawundyr garpyz ekıän daıhanlar ıer üçin tölenıän salgytdan boºadylıan eken.

Biziò günlerimizde ıurdumyzyò babadaıhanlary gawunlaryò dürli görnüºlerini ösdürip ıetiºdirıärler. Sahawatly topragyò nury çaıylan bereketli gawunyò ösdürilip ıetiºdiriliºine ünsüò güıçlenmegi ıöne ıerden däldir. Merhemetli Prezidentimiziò gawun baıramyny bellemek hakynda Perman çykaryp, ºol baıramyò döwlet derejesinde bellenip geçilmegi türkmen gawunlaryny döreden ata-baba daıhanlarymyza uly hormatymyz bolup, beıleki bir tarapdan bolsa bu datly bakja önümiò ıurdumyzda ösdürilip ıetiºdirilıändigine buısanjymyzdyr.

 


habarlaºmak üçin tkm2000@aport.ru

SpyLOG