Bash sahypa git

Eıho! Indi Yahoo türkmen elipbiıinde gözleıär!


OKA gyzykly zatlary

BAR indekse
GEZ internetde
AL gerek zatlary
OKA gyzykly zatlary
BiL maglumatlary
GÜL gülkä
GÖR suratlary

Çaga zerur,
edebi ondanam zerur

Dünıede her hili ynsan bar. Olaryò arasynda öz çagasyny söımeıän doòıüreklerem bolsa bardyr. Olar ıalylary ynsan hataryna salmagam kyn. Emma „Çagamy söııärmikäm beri ıa-da ony lälirgedip ıörmikäm?“ diıip, ünjüde ıaºaıanlar weli aramyzda örän kän. Kimler bu ıagdaıy boıun alsalar, kimler „Hiç kimem menden artyk däldir“ diıip ıaºyryp gezıärler. Netije welin belli. Birimiziò çagamyz edepli-terbiıeli bolup ıetiºıär, beılekimiziòki ene-ata musallat bolıar. İogsa hiç kimem çagasynyò öıüne, obasyna, iline azar bolup ıetiºmegini islänok.

Hemmelerem çagasyny söııär, çagasy üçin gerek bolsa janyny bermäge-de taııar. Onda näme üçin netijeler dürlükä? İaramaz gylyk-häsiıetleri öwrenip, edep-terbiıesiz ösen çagalaryò ene-atasy „Men çagama edep bermegi oòarman ekenim“ diıip boıun almajak bolup goòºularynyò çagalaryny, obasyny, mekdebi, tutuº jemgyıeti, hatda öz nesil daragytyny günäkärlemäge çenli baryp ıetıär. Günäkärlemekden ne peıda? Maºgalada ene-ata terbiıeçilik borjuny berjaı eden mahaly çagany iò bolmanda adyna ysnat getirmez ıaly terbiıelemek mümkin.

Çaga körzehin, zehini açylmadyk, döredijilik ukyby ösmedik, häsiıetinde duıgurlygy bärden gaıdıan, utanjaò, tutuk bolup biler. Emma çaga päli bozuk, niıeti erbet bolup kemala gelse oòa terbiıesiz, biedep ösdürilendigi günäkärdir. Birnäçe ıyl kesilmedik üzüm soò miwe bermeıär, beräıse-de miwesi ownuk bolıar. Ynsan çagasy birnäçe ıyllap edep-terbiıe görmese, ıa-da ters terbiıäni alsa töweregi üçin zyıanlykly adama öwrülıär. Kesilmedik üzümi kesip, timarlap hasyl berıän peıdaly agaja öwürse bolar, ıöne ynsan ogluna gezek gelende „Küıkini gabyr düzeder“ diıip boıun almaly bolıar. Ine, ºonuò üçin „Çaga eziz, edebi ondanam eziz“ diıilıär. Häzirki döwürde edebe „eziz“ diımegem bärden gaıdıar. Mümkin „Çaga zerur, ıöne edebi ondanam zerur“ diımelidir. ªu zerurlyga göz ıetirilen ıerde, mysal üçin, dünıäniò öºen ıurtlarynda çaga bilim bermegi onuò ene-atasyna bilim bermekden baºlaıarlar.

Bir gezek toıda bir ıaòy dil çykaran çaganyò hapa-hapa sögüniºine haıran galdym. Ol çaganyò ene-atasyny gowy tanamsoò, olaryò çagalaryny ºeıle söıgi bilen saklap, çagalaryny aıakıalaòaç ıere basdyrman ulaltmaga çalyºıandyklaryny bilemsoò, bu biedeplik meni hasam haıran etdi. Çaganyò kakasy oguljygynyò ıaramaz endigi barada: “Bir ıerden-ä öwrenipdir. Käııesemem bolanok. Ulalansoò taºlar-da” diıdi. Belki taºlar. Çünki onuò önüp-ösıän öıi tertipli öı. Çaganyò özünden uly doganlarynda beıle erbet endik ıok. ªonda-da çagany ıaramaz endiklerden daºlaºdyrmagyò ıollaryny ºol ene-ata bilıän bolanda, çagany ıaramaz endikden el çekdirmek üçin diòe käııäp oòmagyò ıeterlik däldigi ºol ene-ata wagtynda öwredilen bolsa, ıa-da häzir öwredilse has gowusy bolmajakmy näme? Üıºmeleòlerde, toılarda-sadakalarda atalar, eneler özleri üçin zerur bolan edep bermegiò ıollary hakynda biri-birine bilıänini gürrüò berip otursalar nähili gowy bolardy. Atºynaslar atyò gürrüòini edıär, çünki olara atynyò ozmagy zerur, it uruºdyrıanlar itiò gürrüòini edıär, çünki olaraa itiniò ıeòmegi zerur. Durmuºda ºeıle zerurlyklar näçe diıseò bar. Çaga terbiıesem ºeıle zerurlyklaryò birimikä? Elbetde beıle däl. Çünki çaga at ıa-da it däl. Çaganyò terbiıesi bize onuò özündenem zerur.


habarlaºmak üçin tkm2000@aport.ru